Dlaczego początek roku szkolnego jest tak trudny dla dziecka z AZS
Nałożenie wielu obciążeń w jednym czasie
Początek roku szkolnego a AZS to połączenie kilku silnych bodźców: zmiany pogody, zmiany trybu dnia, stresu, nowych obowiązków i nowych kontaktów społecznych. U dziecka bez problemów skórnych organizm przechodzi przez to z lekkim zmęczeniem. U dziecka z atopowym zapaleniem skóry te same zmiany bardzo często kończą się zaostrzeniem choroby.
Organizm reaguje na stres (także pozytywny – nowa szkoła, nowa klasa) wyrzutem hormonów stresu. Kortyzol i adrenalina wpływają m.in. na układ odpornościowy i barierę naskórkową, co u dziecka z AZS może przekładać się na większą skłonność do świądu, stanu zapalnego i przesuszenia. Jeśli do tego dochodzą nocne pobudki, wcześniejsze wstawanie i gorszy sen, skóra ma mniej czasu na regenerację.
Równocześnie zmienia się środowisko, w którym przebywa dziecko: więcej czasu w zamkniętych, często przegrzanych salach, kontakt z kurzem, kredą, środkami czystości, a także z potem i potem innych dzieci w tłocznym korytarzu. Każdy z tych czynników może być osobno tolerowany, ale w pakiecie potrafi bardzo szybko „rozhuśtać” AZS.
Co rodzice zwykle obserwują po starcie szkoły
Najczęstszy scenariusz: końcówka wakacji – skóra jest w miarę spokojna, dziecko wypoczęte, odsypia, sporo czasu spędza na świeżym powietrzu. Kilka tygodni później, w połowie września, rodzic zauważa:
- nasilenie świądu, szczególnie wieczorem i w nocy,
- częstsze drapanie się w czasie odrabiania lekcji lub podczas oglądania bajek,
- suchość i szorstkość skóry na ramionach, łydkach, policzkach,
- pęknięcia w zgięciach łokci, pod kolanami, przy nadgarstkach,
- pogorszenie jakości snu: wiercenie się, zrzucanie kołdry, budzenie się z powodu świądu,
- rozdrażnienie, gorsza koncentracja, większa płaczliwość (często wprost wynik niewyspania i świądu).
To, co z zewnątrz wygląda jak „gorszy nastrój” czy „brak chęci do szkoły”, bywa zwyczajnie reakcją na fizyczny dyskomfort. Skóra swędzi, piecze, ubrania drażnią, a dziecko jednocześnie próbuje sprostać szkolnym wymaganiom.
Różnica między końcówką lata a początkiem jesieni
Końcówka lata to zazwyczaj cieplejsze dni, wyższa wilgotność powietrza, częstsze przebywanie na zewnątrz i korzystne dla wielu dzieci z AZS umiarkowane nasłonecznienie. Początek jesieni przynosi duże amplitudy temperatur: chłodne poranki i wieczory, a wciąż ciepłe południa. Organizm musi się ciągle dostosowywać, a skóra reaguje na przegrzewanie i wychładzanie dużo silniej niż u dzieci bez AZS.
Do tego dochodzi suchsze powiet